Europejski akt w sprawie dostępności: czy dotyczy Twojej strony?

Jeśli sprzedajesz online klientom w UE, w skrzynce masz pewnie już kilka maili o Europejskim akcie w sprawie dostępności, część od dostawców, którzy straszą terminem, bo mają coś do sprzedania. Ten przewodnik trzyma się tego, co mówią przepisy: kogo obejmują, czego wymagają i co grozi za ich zignorowanie.

Czym jest Europejski akt w sprawie dostępności?

Europejski akt w sprawie dostępności (European Accessibility Act, EAA; dyrektywa (UE) 2019/882 (otwiera się w nowej karcie)) to unijne prawo, które ustala wspólne wymagania dostępności dla wybranych produktów i usług kierowanych do konsumentów, m.in. handlu elektronicznego, bankowości detalicznej, e-booków, sprzedaży biletów w transporcie i łączności elektronicznej. Przyjęto go 17 kwietnia 2019 r., a w całej UE stosuje się go od 28 czerwca 2025 r.

O „EAA” mówi się tak, jakby był to jeden zbiór przepisów. W rzeczywistości to trzy warstwy:

• Dyrektywa określa cele, zakres i terminy. Jest skierowana do państw członkowskich, więc nie wiąże Twojej firmy bezpośrednio.
• Ustawa krajowa to przepisy, które faktycznie Cię obowiązują. W Polsce jest to ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (otwiera się w nowej karcie) (Dz.U. 2024 poz. 731), w Niemczech Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG), a w Hiszpanii Ley 11/2023. Każda z nich wskazuje własne organy nadzoru i kary.
• Norma techniczna EN 301 549 pozwala w praktyce wykazać, że spełniasz wymagania. W przypadku stron i aplikacji odsyła do wytycznych WCAG (Web Content Accessibility Guidelines).

Jeśli ktoś podaje Ci kwotę kary, zapytaj, z ustawy którego kraju ona pochodzi. W Polsce usługi handlu elektronicznego nadzoruje minister właściwy do spraw informatyzacji, a kara może sięgnąć dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego roku, nie więcej jednak niż 10% ubiegłorocznego obrotu (art. 38 ust. 3 i art. 73 ustawy).

Od kiedy obowiązuje EAA i co się zmienia w 2027 i 2030 roku?

EAA obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. Państwa członkowskie musiały przyjąć przepisy krajowe do 28 czerwca 2022 r. i stosować je od 28 czerwca 2025 r. (art. 31). Kilka okresów przejściowych trwa dłużej: umowy o świadczenie usług i urządzenia, które działały już przed czerwcem 2025 r., mogą funkcjonować najpóźniej do 28 czerwca 2030 r.

Datę 2030 najczęściej się źle odczytuje. To nie jest okres karencji dla stron internetowych: sklep uruchomiony w 2026 r. musi spełniać wymagania już teraz. Dodatkowy czas dostały tylko umowy i urządzenia, które istniały przed czerwcem 2025 r.

Jakie strony internetowe i aplikacje obejmuje EAA?

EAA obejmuje strony i aplikacje, przez które świadczy się sześć rodzajów usług konsumenckich: handel elektroniczny, bankowość detaliczną, łączność elektroniczną, dostęp do audiowizualnych usług medialnych, e-booki oraz część usług transportu pasażerskiego: lotniczego, autobusowego, kolejowego i wodnego. Najszerszą kategorią jest handel elektroniczny, bo obejmuje każdą stronę lub aplikację, przez którą konsument może zawrzeć umowę na odległość.

Dyrektywa definiuje usługi handlu elektronicznego jako „usługi świadczone na odległość poprzez strony internetowe i usługi oparte na urządzeniach mobilnych, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy konsumenckiej” (art. 3 pkt 30). Jeśli klient może przez Twoją stronę lub aplikację coś kupić, zarezerwować albo wykupić abonament, niemal na pewno jest ona objęta przepisami: sklep odzieżowy na Shoperze czy Shopify, silnik rezerwacji hotelu, abonament na catering dietetyczny.

Niektóre przypadki są mniej oczywiste. Strona restauracji, która pokazuje tylko menu i numer telefonu, raczej nie jest usługą handlu elektronicznego, bo nie zawiera się przez nią żadnej umowy. Gdy jednak dojdą zamówienia online, najpewniej już nią będzie. W szarych strefach, takich jak formularze rezerwacji stolika, warto zapytać o wytyczne organ nadzoru albo prawnika.

Jakie treści są wyłączone?

Nawet na stronie objętej aktem przepisy nie obejmują (art. 2 ust. 4):

• nagrane wcześniej materiały audio i wideo oraz pliki biurowe, np. PDF-y, opublikowane przed 28 czerwca 2025 r.;
• mapy internetowe, o ile najważniejsze informacje potrzebne do nawigacji są też podane w dostępnej formie cyfrowej;
• treści osób trzecich, których nie finansujesz, nie tworzysz i nad którymi nie masz kontroli;
• treści archiwalne, które nie były aktualizowane ani edytowane od 28 czerwca 2025 r.

Nie naciągaj wyłączenia dla treści osób trzecich. Wtyczki płatności czy czatu, którą wybierasz i opłacasz, trudno uznać za treść, której nie finansujesz ani nie kontrolujesz. EAA obejmuje też produkty, takie jak komputery, terminale płatnicze i czytniki e-booków, ale w przypadku strony internetowej liczą się przepisy o usługach.

Czy EAA dotyczy małych firm?

Tylko częściowo. Mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi są zwolnione z wymagań dotyczących usług. Mikroprzedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 10 osób i ma roczny obrót lub roczną sumę bilansową nieprzekraczającą 2 mln euro (art. 3 pkt 23). Małe firmy powyżej tego progu są objęte aktem, a mikroprzedsiębiorstwa, które produkują lub sprzedają produkty objęte aktem, nie są zwolnione.

Liczą się oba elementy testu. Sklep internetowy z 6 pracownikami i obrotem 1,5 mln euro jest mikroprzedsiębiorstwem. Sklep z 6 pracownikami i obrotem 3 mln euro nadal się kwalifikuje, jeśli jego suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro. Sklep zatrudniający 12 osób jest objęty aktem, choćby miał bardzo mały obrót.

Art. 4 ust. 5 zwalnia wyłącznie mikroprzedsiębiorstwa świadczące usługi, więc pięcioosobowa firma produkująca czytniki e-booków nadal musi spełniać wymagania dotyczące produktów. Polska ustawa utrzymuje to zwolnienie: jej przepisów nie stosuje się do usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców (art. 4 pkt 1 (otwiera się w nowej karcie)).

Dwa zastrzeżenia. Przepisy krajowe mogą się różnić: belgijska ustawa federalna zwalnia mikroprzedsiębiorstwa tylko do 28 czerwca 2030 r. (Loi du 5 novembre 2023, art. 40 (otwiera się w nowej karcie)). Poza tym zwolnienie znosi obowiązek prawny, ale nie problem. Klient, który z czytnikiem ekranu nie przejdzie przez proces zamówienia, i tak odejdzie, niezależnie od tego, ile osób zatrudniasz.

Czy EAA dotyczy firm spoza UE, sprzedaży B2B i Wielkiej Brytanii?

W przypadku firm spoza UE, które sprzedają konsumentom w UE, tak; w przypadku sprzedaży wyłącznie innym firmom co do zasady nie. Dyrektywa obejmuje każdego, kto świadczy usługę na rynku unijnym lub oferuje ją konsumentom w Unii (art. 3 pkt 4), bez względu na to, gdzie jest zarejestrowany. Sklep z Wielkiej Brytanii czy USA, który sprzedaje konsumentom w UE, podlega aktowi w zakresie tej sprzedaży.

• Sprzedawcy spoza UE. Liczy się to, komu sprzedajesz. Jeśli Twój sklep wysyła towar klientom we Francji, do tej usługi stosuje się prawo francuskie. Sprzedaż klientom spoza UE nie jest objęta aktem.
• B2B. Handel elektroniczny w rozumieniu dyrektywy oznacza umowę z konsumentem, czyli osobą, która kupuje poza swoją działalnością handlową lub zawodową (art. 3 pkt 22). Portal hurtowy wyłącznie dla zarejestrowanych firm co do zasady nie jest objęty aktem; strona, która sprzedaje i firmom, i konsumentom, podlega mu w zakresie sprzedaży konsumenckiej.
• Wielka Brytania. EAA nie jest prawem brytyjskim, ale brytyjskie firmy sprzedające konsumentom w UE podlegają prawu krajów, do których sprzedają. W samej Wielkiej Brytanii Equality Act 2010 wymaga racjonalnych usprawnień (reasonable adjustments), nie określając technicznej normy dla stron internetowych, a przepisy o dostępności w sektorze publicznym (otwiera się w nowej karcie) dotyczą wyłącznie podmiotów publicznych.

Jaką normę trzeba spełnić?

W praktyce EN 301 549, co w przypadku stron internetowych oznacza dziś WCAG 2.1 na poziomie AA. Sama dyrektywa wymienia wymagania funkcjonalne, a nie poziom WCAG. Obecnym punktem odniesienia jest EN 301 549 v3.2.1 (2021), a wersja 4.1.1, opublikowana we wrześniu 2026 r., przechodzi na WCAG 2.2 AA, ale dopiero wtedy, gdy Komisja powoła ją w Dzienniku Urzędowym UE.

AccessibleEU (otwiera się w nowej karcie), centrum zasobów Komisji Europejskiej poświęcone dostępności, zaznacza, że v4.1.1 „nie jest jeszcze prawnie obowiązującą normą odniesienia”. Gdy zostanie powołana, jej spełnienie da domniemanie zgodności z EAA. Kiedy to nastąpi, na razie nikt nie wie.

Nasza rada: już teraz projektuj i testuj pod WCAG 2.2 AA. Ta wersja zawiera wszystko, co WCAG 2.1, poza jednym przestarzałym kryterium, więc spełniasz obie naraz. Artykuł Co nowego w WCAG 2.2 omawia dziewięć nowych kryteriów, a nasze omówienie WCAG wyjaśnia poziomy zgodności.

Jakie informacje trzeba opublikować?

Usługodawcy muszą zamieścić informacje o tym, jak ich usługa spełnia wymagania dostępności, „w ogólnych zasadach i warunkach lub w równoważnym dokumencie” (załącznik V). Informacje te muszą opisywać usługę w dostępnych formatach i wyjaśniać, jak spełniono wymagania. Zgodnie z art. 13 ust. 2 mają być publicznie dostępne w formie pisemnej i ustnej przez cały czas świadczenia usługi.

Przepisy krajowe mogą tę listę rozszerzać, np. o obowiązek wskazania organu nadzoru. Polska ustawa wymaga podania tych informacji „w regulaminie świadczenia usług lub innym równoważnym dokumencie” (art. 32 ust. 2 pkt 1 (otwiera się w nowej karcie)). Wiele firm publikuje je na jednej stronie o dostępności, podlinkowanej w stopce i w regulaminie, podobnie jak deklarację dostępności. Nasz poradnik jak napisać deklarację dostępności zawiera szablon, który obejmuje oba przypadki, a dokumentacja deklaracji wchodzi w szczegóły.

Jeśli uważasz, że któreś wymaganie byłoby nieproporcjonalnym obciążeniem, samo stwierdzenie tego nie wystarczy. Art. 14 wymaga udokumentowanej oceny, odnawianej co najmniej co pięć lat, i powiadomienia właściwych organów; mikroprzedsiębiorstwa są zwolnione z tego ostatniego kroku.

Kto egzekwuje EAA i jakie są kary?

Każde państwo wyznacza własne organy nadzoru i ustala własne kary, które muszą być „skuteczne, proporcjonalne i odstraszające” (art. 30). W przypadku sklepu internetowego nadzór sprawuje zwykle urząd ochrony konsumentów lub organ nadzoru rynku. Maksymalne kary wahają się od kilku tysięcy euro do miliona euro i więcej, a niektóre są powiązane z obrotem.

To górne granice, a nie kwoty, jakich realnie może się spodziewać firma z problemem możliwym do naprawienia. Liczby są też często błędnie przepisywane w internecie, więc zanim na którejś się oprzesz, sprawdź ustawę własnego kraju. Polskie zasady opisaliśmy na początku artykułu.

Od czego zacząć?

Sprawdź, czy podlegasz przepisom, potem przetestuj i popraw ścieżki najważniejsze dla klientów, opublikuj rzetelne informacje o stanie dostępności i włącz dostępność do zwykłego procesu zmian na stronie. Większość z tego to zwykła praca nad produktem, wykonana w rozsądnej kolejności, a nie jednorazowy projekt prawny.

1. Sprawdź zakres. Wypisz usługi oferowane konsumentom w UE, kraje, do których sprzedajesz, oraz liczbę pracowników i obrót. Jeśli jesteś blisko progu mikroprzedsiębiorstwa, zapisz swoje wyliczenia.
2. Przetestuj kluczowe ścieżki: wyszukiwarkę, strony produktów, koszyk, proces zamówienia i logowanie. Zacznij od bezpłatnych narzędzi automatycznych, a potem sprawdź wszystko ręcznie klawiaturą i czytnikiem ekranu, jak opisujemy w poradniku jak sprawdzić dostępność strony internetowej.
3. Zacznij od tego, co szkodzi najbardziej. Przycisk zamówienia, do którego nie da się dotrzeć klawiaturą, jest ważniejszy niż blady link w stopce. Najczęstsze błędy zebraliśmy w liście kontrolnej dostępności strony.
4. Opublikuj informacje o dostępności, w tym o tym, czego jeszcze nie naprawiono i jak się z Tobą skontaktować.
5. Zrób z tego rutynę. Art. 13 ust. 3 wymaga procedur, które utrzymują zgodność usługi mimo zmian, więc sprawdzaj dostępność przy każdej aktualizacji motywu i po dodaniu każdego zewnętrznego narzędzia.
6. Pytaj, gdy coś jest niejasne. W sprawie zakresu lub zwolnień porozmawiaj z prawnikiem albo z właściwym organem nadzoru.

Gdzie w tym wszystkim jest miejsce na widżet dostępności?

Żaden widżet nie zapewni zgodności strony z EAA, nasz też nie. Komisja Europejska pisze, że narzędzia, „które nie zapewniają, że sama strona internetowa spełnia szczegółowe kryteria normy, nie są odpowiednim rozwiązaniem” (Komisja Europejska, Web Accessibility (otwiera się w nowej karcie)). Widżet może jednak pomóc części odwiedzających jako dodatkowa warstwa na dobrze zbudowanej stronie.

SiteAccessible pozwala odwiedzającym dostosować kontrast, rozmiar tekstu i pomoce w czytaniu. Nie naprawia kodu, nie zastępuje audytów ani testów z udziałem osób z niepełnosprawnościami i nie daje ochrony prawnej.