Een toegankelijkheidsverklaring schrijven (met voorbeeld)

Een klant die met een schermvergroter werkt, krijgt uw boekingskalender niet aan de praat. Waar kan ze nu terecht? Op een site met een goede toegankelijkheidsverklaring is het antwoord één klik verwijderd: een pagina die toegeeft dat de kalender een bekend probleem heeft, in plaats daarvan een telefoonnummer voor boekingen biedt en vermeldt naar wie ze kan mailen. Die pagina is vaak ook het eerste wat een toezichthouder leest.

Wat is een toegankelijkheidsverklaring?

Een toegankelijkheidsverklaring is een openbare pagina die uitlegt hoe toegankelijk een website of app is, aan welke norm die is getoetst, wat nog niet toegankelijk is en waarom, en hoe mensen problemen kunnen melden of inhoud in een andere vorm kunnen opvragen. Het W3C raadt aan dat elke verklaring ten minste een toezegging, de toegepaste norm en contactgegevens bevat.

Volgens de W3C-handleiding voor het opstellen van een toegankelijkheidsverklaring (opent in een nieuw tabblad) hoort in een verklaring minstens:

• “Een toezegging om toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking”
• “De toegepaste toegankelijkheidsnorm, zoals WCAG 2.2”
• “Contactgegevens voor als gebruikers tegen problemen aanlopen”

Het W3C stelt ook voor om bekende beperkingen te vermelden, net als de maatregelen die u neemt, de ondersteunde browsers, de omgevingen waarin u hebt getest en de wetten die voor u gelden. Een verklaring is geen certificaat, en niemand keurt haar goed. Haar waarde zit in de eerlijkheid: lezers zien wat ze kunnen verwachten en wat ze kunnen doen als iets niet werkt.

Is een toegankelijkheidsverklaring wettelijk verplicht?

Dat hangt ervan af wie u bent. Overheidsinstanties in de EU moeten er een publiceren op grond van de Europese richtlijn over de toegankelijkheid van websites van overheidsinstanties, volgens het model van de Commissie, en Britse overheidsinstanties hebben een vergelijkbare plicht. Bedrijven die onder de European Accessibility Act vallen, moeten informatie publiceren over hoe hun diensten aan de eisen voldoen. Voor de meeste andere particuliere websites is een verklaring vrijwillig.

De details verschillen per land. In Duitsland moet een bedrijf onder de informatieplicht van de BFSG ook de bevoegde markttoezichthouder vermelden (BFSG, Anlage 3 (opent in een nieuw tabblad)). In Italië zegt AgID dat grote particuliere bedrijven waarvan de diensten nu onder de Italiaanse EAA-wet vallen, niet langer de toegankelijkheidsverklaring indienen die ze onder wet 4/2004 moesten indienen, terwijl overheidsdiensten dat nog wel doen (AgID-FAQ (opent in een nieuw tabblad)). In Nederland lopen de toegankelijkheidsverklaringen van overheidsinstanties via digitoegankelijk.nl (opent in een nieuw tabblad); daardoor kennen veel mensen de term al, maar die publieke regeling staat los van de plicht voor bedrijven.

Ook als niets het verplicht, geeft een verklaring klanten met een beperking een manier om u te bereiken voordat ze het opgeven. Link er vanaf elke pagina naar, meestal in de footer.

Wat moet er in de toegankelijkheidsverklaring van een overheidsinstantie staan?

De modeltoegankelijkheidsverklaring in Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1523 heeft zes verplichte onderdelen: een toezegging en de reikwijdte, de nalevingsstatus, de niet-toegankelijke inhoud, de opstelling van de verklaring, feedback en contactgegevens, en de handhavingsprocedure. De verklaring moet zelf toegankelijk zijn, en volgens het besluit hoort ze regelmatig te worden herzien, minstens één keer per jaar.

1. Inleiding: een toezegging om toegankelijk te zijn volgens de nationale wet, en welke sites of apps eronder vallen.
2. Nalevingsstatus: voldoet volledig, gedeeltelijk of niet, met de punten waarop niet wordt voldaan.
3. Niet-toegankelijke inhoud: inhoud die niet aan de eisen voldoet, inhoud waarvoor een onevenredige last wordt ingeroepen en inhoud buiten de werkingssfeer van de wet, met toegankelijke alternatieven waar die er zijn.
4. Opstelling van deze toegankelijkheidsverklaring: de datum, de methode (een zelfbeoordeling of een evaluatie door een derde) en eventueel de datum van de laatste herziening.
5. Feedback en contactgegevens: hoe u een probleem meldt of niet-toegankelijke inhoud opvraagt, en wie verantwoordelijk is.
6. Handhavingsprocedure: wat u kunt doen als het antwoord niet bevredigend is, met de contactgegevens van de handhavingsinstantie.

Facultatief zijn onder meer een plan om problemen op te lossen, een link naar een evaluatieverslag en telefonische ondersteuning voor mensen die hulptechnologie gebruiken. Ook voor een particulier bedrijf is deze opbouw een goed geraamte, omdat lezers weten waar ze moeten kijken.

Wat moeten bedrijven publiceren onder de European Accessibility Act?

Bedrijven die onder de EAA vallen, moeten informatie publiceren over hoe hun dienst aan de toegankelijkheidseisen voldoet, “in de algemene voorwaarden of een gelijkwaardig document” (bijlage V). Die informatie moet schriftelijk en mondeling beschikbaar zijn, toegankelijk voor mensen met een beperking, en openbaar blijven zolang de dienst wordt aangeboden (artikel 13, lid 2).

Bijlage V somt op wat er, indien van toepassing, in moet staan:

• een in toegankelijke formats weergegeven algemene beschrijving van de dienst;
• de beschrijvingen en toelichtingen die nodig zijn om te begrijpen hoe de dienst werkt;
• een beschrijving van de manier waarop de dienst aan de toepasselijke toegankelijkheidsvoorschriften uit bijlage I voldoet.

De richtlijn noemt dit geen toegankelijkheidsverklaring en schrijft geen model voor. In de praktijk publiceren veel bedrijven één toegankelijkheidspagina die beide taken vervult, en linken ze daar vanuit hun algemene voorwaarden naar. Beroept u zich op de uitzondering voor een onevenredige last, vermeld dat dan daar; artikel 14 vraagt ook om een schriftelijke beoordeling die u ten minste om de vijf jaar herhaalt. Voor wie de wet geldt, leest u in onze uitleg over de European Accessibility Act.

Wat hoort er in elke toegankelijkheidsverklaring?

Wat de wet ook van u vraagt, een bruikbare verklaring beantwoordt vijf vragen die lezers hebben: welke norm u nastreeft, hoe dicht u daarbij zit, wat nog niet werkt, wat ze in plaats daarvan kunnen doen en hoe ze u bereiken. Vermeld ook de datum en de testmethode, zodat lezers kunnen inschatten hoe actueel en betrouwbaar de verklaring is.

• Wees concreet over problemen. “Sommige inhoud is mogelijk niet toegankelijk” zegt een lezer niets. “De maattabel op productpagina's is een afbeelding zonder tekstalternatief; mail ons, dan sturen we u de maten” helpt wel.
• Bied alternatieven, zoals een telefoonnummer voor boekingen of een tekstversie van de pdf-menukaart.
• Geef een contactmogelijkheid die werkt, liefst een e-mailadres en een telefoonnummer, met een reactietermijn die u kunt waarmaken.
• Noem de norm en de versie, zoals WCAG 2.2 niveau AA. Alleen “WCAG-conform” zegt weinig; onze gids over wat er nieuw is in WCAG 2.2 legt de niveaus uit.
• Vermeld hoe en wanneer u hebt getest: een zelfbeoordeling met automatische tools en handmatige controles, of een externe audit.
• Schrijf in begrijpelijke taal. Uw lezer is misschien moe, geïrriteerd of luistert via een schermlezer.

Hoe kiest u tussen “voldoet volledig”, “gedeeltelijk” of “niet”?

Kies “voldoet volledig” alleen als aan elke eis van de norm zonder uitzondering is voldaan, “voldoet gedeeltelijk” als aan de meeste eisen is voldaan op enkele uitzonderingen na, en “voldoet niet” als aan de meeste eisen niet is voldaan. Zo omschrijft het EU-model het zelf. Voor de meeste websites die eerlijk zijn getest, is “voldoet gedeeltelijk” het juiste antwoord.

Het besluit zegt ook dat uitspraken over naleving moeten berusten op een echte evaluatie, zoals een zelfbeoordeling of een evaluatie door een derde, en dat de verklaring de methode vermeldt. Een automatische scan alleen is dat niet: tools vinden maar een deel van de problemen (onze gids over hoe u de toegankelijkheid van uw website test legt uit waarom). En sites veranderen. Een nieuw thema of een chattool van derden kan iets kapotmaken wat vorige maand nog goed ging.

Een toegankelijkheidswidget installeren verandert de status ook niet. De Europese Commissie zegt dat overlays en andere hulpmiddelen die er niet voor zorgen dat de website zelf aan de norm voldoet, “geen geschikte oplossing” zijn (Commissie, Web Accessibility (opent in een nieuw tabblad)).

Sjabloon: een toegankelijkheidsverklaring om aan te passen

Dit sjabloon volgt de opbouw van het EU-model en voegt de informatie over de dienst toe die de EAA vraagt. Test eerst, vervang daarna alles tussen vierkante haken en schrap wat niet van toepassing is. Overheidsinstanties gebruiken de nationale versie van het model.

Toegankelijkheidsverklaring voor [naam van de website of app]

Onze toezegging. [Naam organisatie] wil dat iedereen [webadres] kan gebruiken, ook mensen die hulptechnologie gebruiken, zoals een schermlezer, schermvergroter of spraakbesturing. Deze verklaring geldt voor [de website / de apps voor iOS en Android].

Over onze dienst. [Beschrijf de dienst in een of twee eenvoudige zinnen, bijvoorbeeld: “We verkopen fietsen online en leveren aan klanten in Nederland, België en Duitsland.” Leg daarna uit hoe zoeken, bestellen, betalen en contact opnemen met de klantenservice werken voor mensen die hulptechnologie gebruiken, en welke norm u volgt.]

Nalevingsstatus. Deze website voldoet [volledig / gedeeltelijk / niet] aan [WCAG 2.2 niveau AA / EN 301 549 v3.2.1][, vanwege de problemen die hieronder staan].

Wat nog niet toegankelijk is. [Noem elk probleem, waar het zit en wat mensen in plaats daarvan kunnen doen. Bijvoorbeeld: “De kaart van de winkelzoeker is niet met een toetsenbord te bedienen. Dezelfde adressen en openingstijden staan op onze pagina ‘Winkels’.” “Sommige productvideo's die vóór juni 2025 zijn gepubliceerd, hebben geen ondertiteling. We voegen die toe vóór [maand en jaar].”]

[Onevenredige last.] [Alleen als u de beoordeling hebt uitgevoerd en vastgelegd: wat u niet hebt opgelost, waarom, en welk alternatief u biedt.]

Hoe we hebben getest. Deze verklaring is opgesteld op [datum], op basis van [een zelfbeoordeling met automatische tools en handmatige controles met toetsenbord en schermlezer / een audit door [bedrijf] in [maand en jaar]] van [de geteste pagina's en routes]. Ze is voor het laatst herzien op [datum].

Feedback en contact. Vindt u een probleem of hebt u informatie in een andere vorm nodig, neem dan contact op met [naam of team] via [e-mailadres] of [telefoonnummer]. We streven ernaar binnen [5] werkdagen te antwoorden.

Handhaving. Bent u niet tevreden met ons antwoord, dan kunt u contact opnemen met [de toezichthouder in uw land, met een link naar de klachtenpagina; in Nederland voor webshops de ACM].

Hoe vaak moet u uw toegankelijkheidsverklaring bijwerken?

Herzie haar minstens één keer per jaar en werk haar bij zodra u de site ingrijpend verandert, een audit afrondt of een probleem oplost dat erin staat. Het EU-model vermeldt de datum waarop de verklaring is opgesteld en de datum van de laatste herziening, dus een verouderde verklaring valt iedereen op die haar leest.

• een herontwerp, een nieuw thema of een nieuwe checkout- of betaalprovider;
• een nieuwe tool van derden, zoals een chatvenster, een reviewfeed of een cookiebanner;
• de uitkomsten van een nieuwe audit, of verbeteringen waardoor een genoemde omweg niet meer nodig is;
• nieuwe contactgegevens of reactietermijnen;
• een wijziging van de referentienorm: met EN 301 549 v4.1.1, gepubliceerd in september 2026, wordt WCAG 2.2 de maatstaf zodra de norm in het Publicatieblad van de EU is opgenomen (AccessibleEU (opent in een nieuw tabblad)).

Kan een verklaringsgenerator haar voor u schrijven?

Een generator kan de verklaring structureren en hosten, maar kan uw nalevingsstatus niet bepalen en uw problemen niet vinden. Dat volgt uit tests. Het W3C biedt een gratis generator voor toegankelijkheidsverklaringen (opent in een nieuw tabblad), en sommige tools, waaronder de onze, hosten het resultaat voor u. Hoe dan ook: de inhoud is maar zo goed als de evaluatie erachter.

In de pakketten Pro en Business van SiteAccessible stelt een begeleid formulier een verklaring op in de opbouw van het EU-model en host die op een pagina waar de widget naar linkt (zo werkt het, in het Engels). Het legt vast wat u invult. Het test uw site niet, bepaalt uw nalevingsstatus niet en maakt de site niet conform, dus begin met de checklist voor websitetoegankelijkheid.