Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα: αφορά τον ιστότοπό σας;

Αν πουλάτε online σε καταναλωτές στην ΕΕ, μάλλον έχετε ήδη λάβει μερικά email για την Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (European Accessibility Act, EAA), κάποια από αυτά από εταιρείες που χρησιμοποιούν την προθεσμία για να σας πουλήσουν κάτι. Ο οδηγός αυτός μένει σε όσα λέει ο νόμος: ποιους αφορά, τι ζητά και τι γίνεται αν τον αγνοήσετε.

Τι είναι η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα;

Η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (Οδηγία (ΕΕ) 2019/882 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)) είναι νομοθεσία της ΕΕ που θέτει κοινές απαιτήσεις προσβασιμότητας για ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες που απευθύνονται σε καταναλωτές, μεταξύ των οποίων το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι τραπεζικές υπηρεσίες για καταναλωτές, τα ηλεκτρονικά βιβλία, η έκδοση εισιτηρίων για μεταφορές και οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Εκδόθηκε στις 17 Απριλίου 2019 και εφαρμόζεται σε όλη την ΕΕ από τις 28 Ιουνίου 2025.

Πολλοί μιλούν για «την EAA» σαν να ήταν ένα ενιαίο σύνολο κανόνων. Στην ουσία πρόκειται για τρία επίπεδα:

• Η οδηγία ορίζει τους στόχους, το πεδίο εφαρμογής και τις προθεσμίες. Απευθύνεται στα κράτη μέλη, άρα δεν δεσμεύει άμεσα την επιχείρησή σας.
• Ο εθνικός σας νόμος είναι αυτός που πραγματικά ισχύει για εσάς, όπως ο γερμανικός Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG) ή ο ισπανικός Ley 11/2023. Ο καθένας ορίζει τις δικές του αρμόδιες αρχές και κυρώσεις.
• Το τεχνικό πρότυπο, το EN 301 549, είναι ο τρόπος να δείξετε στην πράξη ότι πληροίτε τις απαιτήσεις. Για ιστότοπους και εφαρμογές παραπέμπει στις Οδηγίες για την Προσβασιμότητα του Περιεχομένου του Ιστού (WCAG).

Αν κάποιος σας αναφέρει ένα πρόστιμο, ρωτήστε από τον νόμο ποιας χώρας προέρχεται.

Από πότε εφαρμόζεται η EAA και τι αλλάζει το 2027 και το 2030;

Η EAA εφαρμόζεται από τις 28 Ιουνίου 2025. Τα κράτη μέλη έπρεπε να θεσπίσουν τους εθνικούς τους νόμους έως τις 28 Ιουνίου 2022 και να τους εφαρμόσουν από τις 28 Ιουνίου 2025 (άρθρο 31). Ορισμένες μεταβατικές περίοδοι διαρκούν περισσότερο: οι συμβάσεις υπηρεσιών και ο εξοπλισμός που υπήρχαν ήδη πριν από τον Ιούνιο του 2025 μπορούν να συνεχίσουν έως τις 28 Ιουνίου 2030 το αργότερο.

Η ημερομηνία του 2030 είναι αυτή που παρερμηνεύεται συχνότερα. Δεν είναι περίοδος χάριτος για τους ιστότοπους: ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που άνοιξε το 2026 πρέπει να πληροί τους κανόνες ήδη από τώρα. Επιπλέον χρόνο έχουν μόνο οι συμβάσεις και ο εξοπλισμός που υπήρχαν πριν από τον Ιούνιο του 2025.

Ποιους ιστότοπους και ποιες εφαρμογές καλύπτει η EAA;

Η EAA καλύπτει ιστότοπους και εφαρμογές που χρησιμοποιούνται για την παροχή έξι ειδών υπηρεσιών προς καταναλωτές: ηλεκτρονικό εμπόριο, τραπεζικές υπηρεσίες για καταναλωτές, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, πρόσβαση σε οπτικοακουστικά μέσα, ηλεκτρονικά βιβλία και τμήματα των αεροπορικών, λεωφορειακών, σιδηροδρομικών και πλωτών επιβατικών μεταφορών. Το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι η ευρύτερη κατηγορία, επειδή περιλαμβάνει κάθε ιστότοπο ή εφαρμογή μέσω των οποίων ένας καταναλωτής μπορεί να συνάψει σύμβαση εξ αποστάσεως.

Η οδηγία ορίζει τις υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου ως «υπηρεσίες που παρέχονται εξ αποστάσεως μέσω δικτυακών τόπων και υπηρεσιών που βασίζονται σε φορητές συσκευές, με ηλεκτρονικά μέσα και κατόπιν ατομικού αιτήματος καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη συμβάσεως καταναλωτών» (άρθρο 3 σημείο 30). Αν ένας πελάτης μπορεί να αγοράσει, να κάνει κράτηση ή να γραφτεί συνδρομητής μέσω του ιστότοπου ή της εφαρμογής σας, είναι πολύ πιθανό να εμπίπτετε στο πεδίο εφαρμογής: ένα κατάστημα ρούχων στο Shopify, η μηχανή κρατήσεων ενός ξενοδοχείου, μια συνδρομή σε κιτ μαγειρικής.

Ορισμένες περιπτώσεις είναι λιγότερο ξεκάθαρες. Ο ιστότοπος ενός εστιατορίου που δείχνει μόνο το μενού και ένα τηλέφωνο μάλλον δεν είναι υπηρεσία ηλεκτρονικού εμπορίου, επειδή μέσω αυτού δεν συνάπτεται καμία σύμβαση. Αν προστεθούν online παραγγελίες, μάλλον γίνεται. Για γκρίζες ζώνες, όπως οι φόρμες κράτησης τραπεζιού, αξίζει να συμβουλευτείτε τις κατευθύνσεις της αρμόδιας αρχής ή έναν δικηγόρο.

Ποιο περιεχόμενο εξαιρείται;

Ακόμη και σε έναν ιστότοπο που καλύπτεται, το άρθρο 2 παράγραφος 4 εξαιρεί:

• προηχογραφημένο ήχο και βίντεο, καθώς και έγγραφα γραφείου όπως τα PDF, που δημοσιεύθηκαν πριν από τις 28 Ιουνίου 2025·
• διαδικτυακούς χάρτες, εφόσον οι βασικές πληροφορίες για τον προσανατολισμό δίνονται και σε προσβάσιμη ψηφιακή μορφή·
• περιεχόμενο τρίτων που ούτε χρηματοδοτείτε ούτε αναπτύσσετε ούτε ελέγχετε·
• αρχειοθετημένο περιεχόμενο που δεν έχει ενημερωθεί ούτε τροποποιηθεί μετά τις 28 Ιουνίου 2025.

Μην ερμηνεύετε την εξαίρεση για το περιεχόμενο τρίτων πολύ διασταλτικά. Ένα plug-in ολοκλήρωσης παραγγελίας ή ένα εργαλείο chat που επιλέξατε και πληρώνετε δύσκολα περιγράφεται ως περιεχόμενο που δεν χρηματοδοτείτε ή δεν ελέγχετε. Η EAA καλύπτει και προϊόντα, όπως υπολογιστές, τερματικά πληρωμών και συσκευές ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων, αλλά για έναν ιστότοπο σημασία έχουν οι κανόνες για τις υπηρεσίες.

Ισχύει η EAA για τις μικρές επιχειρήσεις;

Μόνο εν μέρει. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες απαλλάσσονται από τις απαιτήσεις για τις υπηρεσίες. Πολύ μικρή επιχείρηση είναι εκείνη που απασχολεί λιγότερους από 10 εργαζομένους και έχει ετήσιο κύκλο εργασιών ή σύνολο ετήσιου ισολογισμού έως 2 εκατ. € (άρθρο 3 σημείο 23). Οι μικρές επιχειρήσεις πάνω από αυτό το όριο καλύπτονται, και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που κατασκευάζουν ή πωλούν προϊόντα που καλύπτει η οδηγία δεν απαλλάσσονται.

Μετρούν και τα δύο σκέλη του κριτηρίου. Ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με 6 εργαζομένους και κύκλο εργασιών 1,5 εκατ. € είναι πολύ μικρή επιχείρηση. Ένα κατάστημα με 6 εργαζομένους και κύκλο εργασιών 3 εκατ. € εξακολουθεί να θεωρείται πολύ μικρή επιχείρηση, αν το σύνολο του ισολογισμού του δεν ξεπερνά τα 2 εκατ. €. Ένα κατάστημα με 12 άτομα καλύπτεται, όσο μικρός κι αν είναι ο τζίρος του.

Το άρθρο 4 παράγραφος 5 απαλλάσσει μόνο τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες, οπότε μια εταιρεία πέντε ατόμων που κατασκευάζει συσκευές ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων πρέπει να τηρεί τους κανόνες για τα προϊόντα.

Δύο επιφυλάξεις. Οι εθνικοί νόμοι μπορεί να διαφέρουν: ο ομοσπονδιακός νόμος του Βελγίου απαλλάσσει τις πολύ μικρές επιχειρήσεις μόνο έως τις 28 Ιουνίου 2030 (Loi du 5 novembre 2023, άρθρο 40 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)). Και η απαλλαγή αφαιρεί μια νομική υποχρέωση, όχι το πρόβλημα. Ένας πελάτης που δεν μπορεί να ολοκληρώσει την παραγγελία του με αναγνώστη οθόνης θα φύγει, όσους υπαλλήλους κι αν έχετε.

Ισχύει η EAA για εταιρείες εκτός ΕΕ, για ιστότοπους B2B ή για το Ηνωμένο Βασίλειο;

Ναι για τις εταιρείες εκτός ΕΕ που πωλούν σε καταναλωτές στην ΕΕ, και κατά κανόνα όχι για πωλήσεις που γίνονται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις. Η οδηγία καλύπτει όποιον παρέχει μια υπηρεσία στην αγορά της Ένωσης ή την προσφέρει σε καταναλωτές στην Ένωση (άρθρο 3 σημείο 4), όπου κι αν είναι εγκατεστημένος. Ένα κατάστημα από το Ηνωμένο Βασίλειο ή τις ΗΠΑ που πωλεί σε καταναλωτές της ΕΕ εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής για αυτές τις πωλήσεις.

• Πωλητές εκτός ΕΕ. Σημασία έχει σε ποιον πουλάτε. Αν το κατάστημά σας στέλνει παραγγελίες σε πελάτες στη Γαλλία, για την υπηρεσία αυτή ισχύει το γαλλικό δίκαιο. Οι πωλήσεις σε πελάτες εκτός ΕΕ δεν καλύπτονται.
• B2B. Ηλεκτρονικό εμπόριο κατά την οδηγία σημαίνει σύμβαση με καταναλωτή, δηλαδή με πρόσωπο που αγοράζει για σκοπούς άσχετους με την εμπορική ή επαγγελματική του δραστηριότητα (άρθρο 3 σημείο 22). Μια πύλη χονδρικής μόνο για εγγεγραμμένες επιχειρήσεις κατά κανόνα μένει εκτός· ένας ιστότοπος που πουλά και στις δύο κατηγορίες εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής για τις πωλήσεις σε καταναλωτές.
• Ηνωμένο Βασίλειο. Η EAA δεν είναι βρετανικό δίκαιο, αλλά οι βρετανικές επιχειρήσεις που πωλούν σε καταναλωτές της ΕΕ υπάγονται στους νόμους των χωρών όπου πωλούν. Στο εσωτερικό, ο Equality Act 2010 απαιτεί εύλογες προσαρμογές χωρίς να ορίζει τεχνικό πρότυπο για τον ιστό, ενώ οι κανονισμοί προσβασιμότητας για τον δημόσιο τομέα (ανοίγει σε νέα καρτέλα) καλύπτουν μόνο δημόσιους φορείς.

Ποιο πρότυπο πρέπει να πληροίτε;

Στην πράξη, το EN 301 549, που για τους ιστότοπους σημαίνει σήμερα WCAG 2.1 επίπεδο AA. Η ίδια η οδηγία απαριθμεί λειτουργικές απαιτήσεις και όχι κάποιο επίπεδο WCAG. Η τρέχουσα έκδοση αναφοράς είναι η EN 301 549 v3.2.1 (2021), ενώ η έκδοση 4.1.1, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, περνά στο WCAG 2.2 επίπεδο AA μόλις η Επιτροπή δημοσιεύσει την παραπομπή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Το AccessibleEU (ανοίγει σε νέα καρτέλα), το κέντρο πόρων της Επιτροπής για την προσβασιμότητα, αναφέρει ότι η v4.1.1 «δεν αποτελεί ακόμη το νομικό πρότυπο αναφοράς». Όταν δημοσιευθεί η παραπομπή, η τήρησή της θα παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης με την EAA. Την ημερομηνία δεν μπορεί να σας την πει κανείς ακόμη.

Η πρότασή μας: αναπτύξτε και ελέγξτε από τώρα με βάση το WCAG 2.2 επίπεδο AA. Περιλαμβάνει όλα όσα έχει το WCAG 2.1 εκτός από ένα παρωχημένο κριτήριο, οπότε καλύπτετε και τα δύο. Το άρθρο Τι νέο φέρνει το WCAG 2.2 εξηγεί τα εννέα νέα κριτήρια και η επισκόπηση του WCAG καλύπτει τα επίπεδα.

Ποιες πληροφορίες πρέπει να δημοσιεύσετε;

Οι πάροχοι υπηρεσιών πρέπει να δημοσιεύουν πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο η υπηρεσία τους πληροί τις απαιτήσεις προσβασιμότητας, «στους γενικούς όρους και προϋποθέσεις, ή σε ισοδύναμο έγγραφο» (Παράρτημα V). Οι πληροφορίες πρέπει να περιγράφουν την υπηρεσία σε προσβάσιμους μορφότυπους και να εξηγούν πώς τηρούνται οι απαιτήσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2, πρέπει να διατίθενται στο κοινό σε γραπτή και προφορική μορφή για όσο διάστημα λειτουργεί η υπηρεσία.

Οι εθνικοί νόμοι μπορούν να προσθέσουν στοιχεία, για παράδειγμα να σας ζητούν να αναφέρετε την αρμόδια αρχή. Πολλές επιχειρήσεις τα δημοσιεύουν σε μία σελίδα προσβασιμότητας, με σύνδεσμο από το υποσέλιδο και τους όρους χρήσης, σε μορφή παρόμοια με μια δήλωση προσβασιμότητας. Ο οδηγός μας για το πώς να γράψετε δήλωση προσβασιμότητας έχει ένα υπόδειγμα που καλύπτει και τα δύο, και η τεκμηρίωση για τη δήλωση προχωρά περισσότερο.

Αν θεωρείτε ότι μια απαίτηση θα συνεπαγόταν δυσανάλογη επιβάρυνση, δεν αρκεί να το δηλώσετε. Το άρθρο 14 απαιτεί τεκμηριωμένη εκτίμηση, που ανανεώνεται τουλάχιστον κάθε πέντε χρόνια, και πρέπει να ενημερώσετε τις αρμόδιες αρχές, αν και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις απαλλάσσονται από αυτό το βήμα.

Ποιος επιβάλλει την EAA και ποια είναι τα πρόστιμα;

Κάθε χώρα ορίζει τις δικές της αρμόδιες αρχές και τις δικές της κυρώσεις, οι οποίες πρέπει να είναι «αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές» (άρθρο 30). Για ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, αρμόδια είναι συνήθως μια αρχή προστασίας του καταναλωτή ή εποπτείας της αγοράς. Τα ανώτατα πρόστιμα κυμαίνονται από μερικές χιλιάδες ευρώ έως 1 εκατ. € ή και περισσότερο, και ορισμένα συνδέονται με τον κύκλο εργασιών.

Αυτά είναι ανώτατα όρια, όχι το ποσό που πιθανότατα θα πληρώσει μια επιχείρηση με ένα πρόβλημα που διορθώνεται. Επιπλέον, τα ποσά συχνά αντιγράφονται λάθος στο διαδίκτυο, οπότε ελέγξτε τον νόμο της χώρας σας πριν βασιστείτε σε έναν αριθμό. Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν περιλαμβάνονται στον πίνακα: εκεί ισχύει ο δικός τους νόμος ενσωμάτωσης της οδηγίας, οπότε η αρμόδια αρχή και τα ποσά προκύπτουν από το εθνικό κείμενο.

Τι να κάνετε πρώτα;

Βεβαιωθείτε πρώτα αν εμπίπτετε στο πεδίο εφαρμογής, έπειτα δοκιμάστε και διορθώστε τις διαδρομές που μετρούν περισσότερο για τους πελάτες, δημοσιεύστε ειλικρινείς πληροφορίες για την κατάσταση της προσβασιμότητάς σας και εντάξτε την προσβασιμότητα στον τρόπο που αλλάζετε τον ιστότοπο. Τα περισσότερα είναι συνηθισμένη δουλειά ανάπτυξης, με λογική σειρά, όχι ένα εφάπαξ νομικό έργο.

1. Ελέγξτε αν σας αφορά. Καταγράψτε τις υπηρεσίες που προσφέρετε σε καταναλωτές της ΕΕ, τις χώρες στις οποίες πουλάτε, καθώς και τον αριθμό εργαζομένων και τον κύκλο εργασιών σας. Αν είστε κοντά στο όριο της πολύ μικρής επιχείρησης, σημειώστε πώς κάνατε τον υπολογισμό.
2. Δοκιμάστε τις βασικές διαδρομές: αναζήτηση, σελίδες προϊόντων, καλάθι, ολοκλήρωση παραγγελίας και σύνδεση. Χρησιμοποιήστε δωρεάν αυτοματοποιημένα εργαλεία και έπειτα ελέγξτε χειροκίνητα, με πληκτρολόγιο και αναγνώστη οθόνης, όπως εξηγεί ο οδηγός μας για το πώς να ελέγξετε την προσβασιμότητα του ιστότοπού σας.
3. Διορθώστε με σειρά σοβαρότητας. Ένα κουμπί ολοκλήρωσης παραγγελίας στο οποίο δεν φτάνουν οι χρήστες πληκτρολογίου μετράει περισσότερο από έναν αχνό σύνδεσμο στο υποσέλιδο. Η λίστα ελέγχου προσβασιμότητας ιστότοπου καλύπτει τις πιο συχνές αστοχίες.
4. Δημοσιεύστε τις πληροφορίες προσβασιμότητας, μαζί με όσα δεν έχουν διορθωθεί ακόμη και τον τρόπο επικοινωνίας μαζί σας.
5. Κάντε το ρουτίνα. Το άρθρο 13 παράγραφος 3 προβλέπει διαδικασίες ώστε η υπηρεσία να εξακολουθεί να συμμορφώνεται καθώς αλλάζει, οπότε ελέγχετε την προσβασιμότητα κάθε φορά που αλλάζετε θέμα (theme) ή προσθέτετε εργαλείο τρίτου.
6. Ρωτήστε όταν κάτι δεν είναι σαφές. Για ερωτήματα σχετικά με το πεδίο εφαρμογής ή την απαλλαγή, απευθυνθείτε σε δικηγόρο ή στην αρμόδια εθνική αρχή.

Πού χωρά ένα widget προσβασιμότητας;

Κανένα widget δεν κάνει έναν ιστότοπο συμμορφούμενο με την EAA, ούτε το δικό μας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι τα εργαλεία «που δεν διασφαλίζουν ότι ο ίδιος ο ιστότοπος πληροί τα λεπτομερή κριτήρια του προτύπου, δεν αποτελούν κατάλληλη λύση» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Προσβασιμότητα στο διαδίκτυο (ανοίγει σε νέα καρτέλα)). Ένα widget μπορεί πάντως να βοηθήσει ορισμένους επισκέπτες, ως ένα επιπλέον επίπεδο πάνω σε έναν σωστά κατασκευασμένο ιστότοπο.

Το SiteAccessible επιτρέπει στους επισκέπτες να προσαρμόζουν την αντίθεση, το μέγεθος του κειμένου και τα βοηθήματα ανάγνωσης. Δεν διορθώνει τον κώδικά σας, δεν αντικαθιστά τους ελέγχους ή τις δοκιμές με άτομα με αναπηρία και δεν σας παρέχει νομική προστασία.