Πώς να γράψετε δήλωση προσβασιμότητας (με υπόδειγμα)

Ένας πελάτης που χρησιμοποιεί λογισμικό μεγέθυνσης οθόνης δεν καταφέρνει να κάνει κράτηση στο ημερολόγιό σας. Πού πηγαίνει μετά; Σε έναν ιστότοπο με καλή δήλωση προσβασιμότητας, η απάντηση απέχει ένα κλικ: μια σελίδα που παραδέχεται ότι το ημερολόγιο έχει γνωστό πρόβλημα, προσφέρει αντί γι’ αυτό τηλεφωνική γραμμή για κρατήσεις και λέει σε ποιον να στείλει email. Συχνά είναι και η πρώτη σελίδα που διαβάζει μια εποπτική αρχή.

Τι είναι η δήλωση προσβασιμότητας;

Η δήλωση προσβασιμότητας είναι μια δημόσια σελίδα που εξηγεί πόσο προσβάσιμος είναι ένας ιστότοπος ή μια εφαρμογή, με ποιο πρότυπο αξιολογήθηκε, τι δεν είναι ακόμη προσβάσιμο και γιατί, και πώς μπορεί κανείς να αναφέρει προβλήματα ή να ζητήσει περιεχόμενο σε άλλη μορφή. Το W3C συνιστά κάθε δήλωση να περιλαμβάνει τουλάχιστον μια δέσμευση, το πρότυπο που εφαρμόζεται και στοιχεία επικοινωνίας.

Ο οδηγός του W3C για την κατάρτιση δήλωσης προσβασιμότητας (ανοίγει σε νέα καρτέλα) αναφέρει ότι μια δήλωση πρέπει να περιέχει τουλάχιστον:

• «Δέσμευση για την προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία»
• «Το πρότυπο προσβασιμότητας που εφαρμόζεται, όπως το WCAG 2.2»
• «Στοιχεία επικοινωνίας σε περίπτωση που οι χρήστες αντιμετωπίσουν προβλήματα»

Προτείνει επίσης να αναφέρετε τους γνωστούς περιορισμούς, τα μέτρα που λαμβάνετε, τα υποστηριζόμενα προγράμματα περιήγησης, τα περιβάλλοντα στα οποία κάνατε δοκιμές και τους νόμους που ισχύουν για εσάς. Η δήλωση δεν είναι πιστοποιητικό και δεν την εγκρίνει κανείς. Η αξία της βρίσκεται στην ειλικρίνεια: ο αναγνώστης βλέπει τι να περιμένει και τι να κάνει όταν κάτι δεν λειτουργεί.

Είναι η δήλωση προσβασιμότητας νομική υποχρέωση;

Εξαρτάται από το ποιος είστε. Οι φορείς του δημόσιου τομέα στην ΕΕ υποχρεούνται να δημοσιεύουν δήλωση βάσει της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 για την προσβασιμότητα των ιστότοπων, ακολουθώντας το υπόδειγμα της Επιτροπής, και οι δημόσιοι φορείς στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν παρόμοια υποχρέωση. Οι επιχειρήσεις που καλύπτει η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (European Accessibility Act, EAA) πρέπει να δημοσιεύουν πληροφορίες για το πώς οι υπηρεσίες τους πληρούν τις απαιτήσεις. Για τους περισσότερους άλλους ιδιωτικούς ιστότοπους, η δήλωση είναι προαιρετική.

Οι εθνικοί νόμοι διαμορφώνουν τις λεπτομέρειες. Στη Γερμανία, η υποχρέωση ενημέρωσης του BFSG περιλαμβάνει και την αναφορά της αρμόδιας αρχής εποπτείας της αγοράς (BFSG, Anlage 3 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)). Στην Ιταλία, η AgID αναφέρει ότι οι μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες των οποίων οι υπηρεσίες εμπίπτουν πλέον στον ιταλικό νόμο για την EAA δεν υποβάλλουν πια τη δήλωση προσβασιμότητας που κατέθεταν βάσει του νόμου 4/2004, ενώ οι δημόσιες διοικήσεις συνεχίζουν να την υποβάλλουν (συχνές ερωτήσεις της AgID (ανοίγει σε νέα καρτέλα)). Για την Ελλάδα και την Κύπρο, ελέγξτε στον εθνικό νόμο ενσωμάτωσης αν ζητούνται πρόσθετα στοιχεία, όπως η αναφορά της αρμόδιας αρχής.

Ακόμη κι όταν τίποτα δεν την επιβάλλει, η δήλωση δίνει στους πελάτες με αναπηρία έναν τρόπο να επικοινωνήσουν μαζί σας πριν τα παρατήσουν. Βάλτε σύνδεσμο προς αυτήν σε κάθε σελίδα, συνήθως στο υποσέλιδο.

Τι πρέπει να περιέχει η δήλωση προσβασιμότητας ενός δημόσιου φορέα;

Το υπόδειγμα δήλωσης της ΕΕ στην Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2018/1523 έχει έξι υποχρεωτικά μέρη: δέσμευση και πεδίο εφαρμογής, κατάσταση συμμόρφωσης, μη προσβάσιμο περιεχόμενο, κατάρτιση της δήλωσης, υποβολή παρατηρήσεων και στοιχεία επικοινωνίας, και διαδικασία εκτέλεσης. Η ίδια η δήλωση πρέπει να είναι προσβάσιμη, και η Απόφαση συνιστά να επανεξετάζεται τακτικά, τουλάχιστον μία φορά ανά έτος.

1. Εισαγωγική δήλωση: δέσμευση για προσβασιμότητα βάσει του εθνικού νόμου και ποιοι ιστότοποι ή ποιες εφαρμογές καλύπτονται.
2. Κατάσταση συμμόρφωσης: «συνάδει πλήρως», «συνάδει μερικώς» ή «δεν συνάδει», με κατάλογο των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης.
3. Μη προσβάσιμο περιεχόμενο: περιεχόμενο που δεν συμμορφώνεται, περιεχόμενο για το οποίο γίνεται επίκληση δυσανάλογης επιβάρυνσης και περιεχόμενο εκτός του πεδίου εφαρμογής του νόμου, με προσβάσιμες εναλλακτικές όπου υπάρχουν.
4. Κατάρτιση της παρούσας δήλωσης: η ημερομηνία, η μέθοδος (αυτοαξιολόγηση ή αξιολόγηση από τρίτο μέρος) και, προαιρετικά, η ημερομηνία της τελευταίας αναθεώρησης.
5. Υποβολή παρατηρήσεων και στοιχεία επικοινωνίας: πώς αναφέρει κανείς ένα πρόβλημα ή ζητά περιεχόμενο που δεν είναι προσβάσιμο, και ποιος είναι υπεύθυνος.
6. Διαδικασία εκτέλεσης: τι μπορεί να κάνει κανείς αν η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική, με τα στοιχεία επικοινωνίας του αρμόδιου φορέα.

Στα προαιρετικά στοιχεία περιλαμβάνονται ένα σχέδιο για τη διόρθωση των προβλημάτων, σύνδεσμος προς έκθεση αξιολόγησης και τηλεφωνική υποστήριξη για όσους χρησιμοποιούν υποστηρικτική τεχνολογία. Ακόμη και για μια ιδιωτική εταιρεία, η δομή αυτή είναι καλός σκελετός, γιατί οι αναγνώστες ξέρουν πού να κοιτάξουν.

Τι πρέπει να δημοσιεύουν οι επιχειρήσεις σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα;

Οι επιχειρήσεις που καλύπτει η EAA πρέπει να δημοσιεύουν πληροφορίες για το πώς η υπηρεσία τους πληροί τις απαιτήσεις προσβασιμότητας, «στους γενικούς όρους και προϋποθέσεις, ή σε ισοδύναμο έγγραφο» (Παράρτημα V). Οι πληροφορίες πρέπει να διατίθενται σε γραπτή και προφορική μορφή, να είναι προσβάσιμες στα άτομα με αναπηρία και να παραμένουν δημόσιες για όσο διάστημα η υπηρεσία είναι σε λειτουργία (άρθρο 13 παράγραφος 2).

Το Παράρτημα V απαριθμεί τι πρέπει να περιλαμβάνεται, κατά περίπτωση:

• γενική περιγραφή της υπηρεσίας σε προσβάσιμο μορφότυπο·
• τις αναγκαίες περιγραφές και επεξηγήσεις για την κατανόηση της λειτουργίας της υπηρεσίας·
• περιγραφή του τρόπου με τον οποίο η υπηρεσία πληροί τις σχετικές απαιτήσεις προσβασιμότητας του Παραρτήματος I.

Η οδηγία δεν το ονομάζει δήλωση προσβασιμότητας ούτε ορίζει υπόδειγμα. Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις δημοσιεύουν μία σελίδα προσβασιμότητας που καλύπτει και τα δύο και παραπέμπουν σε αυτήν από τους όρους χρήσης. Αν επικαλείστε την εξαίρεση της δυσανάλογης επιβάρυνσης, αναφέρετέ το εκεί· το άρθρο 14 απαιτεί επίσης τεκμηριωμένη εκτίμηση, που ανανεώνεται τουλάχιστον κάθε πέντε χρόνια. Ο οδηγός μας για την Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα εξηγεί ποιους αφορά.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει κάθε δήλωση προσβασιμότητας;

Ό,τι κι αν σας ζητά ο νόμος, μια χρήσιμη δήλωση απαντά σε πέντε ερωτήματα του αναγνώστη: ποιο πρότυπο είχατε ως στόχο, πόσο κοντά του βρίσκεστε, τι δεν λειτουργεί ακόμη, τι μπορεί να κάνει εναλλακτικά και πώς θα επικοινωνήσει μαζί σας. Προσθέστε την ημερομηνία και τη μέθοδο ελέγχου, ώστε οι αναγνώστες να κρίνουν πόσο επίκαιρη και αξιόπιστη είναι η δήλωση.

• Να είστε συγκεκριμένοι για τα προβλήματα. Το «Ορισμένο περιεχόμενο ενδέχεται να μην είναι προσβάσιμο» δεν λέει τίποτα στον αναγνώστη. Το «Ο οδηγός μεγεθών στις σελίδες προϊόντων είναι εικόνα χωρίς εναλλακτικό κείμενο· στείλτε μας email και θα σας στείλουμε τις διαστάσεις» βοηθά.
• Προσφέρετε εναλλακτικές, όπως τηλεφωνική γραμμή για κρατήσεις ή εκδοχή σε απλό κείμενο του μενού που έχετε σε PDF.
• Δώστε έναν τρόπο επικοινωνίας που λειτουργεί, ιδανικά μια διεύθυνση email και έναν αριθμό τηλεφώνου, με χρόνο απόκρισης που μπορείτε να τηρήσετε.
• Αναφέρετε το πρότυπο και την έκδοση, όπως WCAG 2.2 επίπεδο AA. Το σκέτο «συμμορφούμενο με το WCAG» δεν σημαίνει πολλά· ο οδηγός μας για το τι νέο φέρνει το WCAG 2.2 εξηγεί τα επίπεδα.
• Πείτε πώς και πότε κάνατε τον έλεγχο: αυτοαξιολόγηση με αυτοματοποιημένα εργαλεία και χειροκίνητους ελέγχους ή εξωτερικός έλεγχος (audit).
• Γράψτε σε απλή γλώσσα. Ο αναγνώστης σας μπορεί να είναι κουρασμένος, εκνευρισμένος ή να ακούει το κείμενο μέσω αναγνώστη οθόνης.

Πώς επιλέγετε ανάμεσα σε «συνάδει πλήρως», «συνάδει μερικώς» και «δεν συνάδει»;

Επιλέξτε «συνάδει πλήρως» μόνο αν τηρούνται όλες οι απαιτήσεις του προτύπου χωρίς εξαιρέσεις, «συνάδει μερικώς» αν τηρείται η πλειονότητα των απαιτήσεων με ορισμένες εξαιρέσεις, και «δεν συνάδει» αν δεν τηρείται η πλειονότητά τους. Αυτοί είναι οι ορισμοί του ίδιου του υποδείγματος της ΕΕ. Για τους περισσότερους ιστότοπους που έχουν ελεγχθεί με ειλικρίνεια, η ακριβής απάντηση είναι «συνάδει μερικώς».

Η Απόφαση ορίζει επίσης ότι οι δηλώσεις συμμόρφωσης πρέπει να βασίζονται σε πραγματική αξιολόγηση, όπως αυτοαξιολόγηση ή αξιολόγηση από τρίτο μέρος, και ότι η δήλωση αναφέρει τη μέθοδο. Μια αυτόματη σάρωση από μόνη της δεν είναι τέτοια αξιολόγηση: τα εργαλεία εντοπίζουν μόνο ένα μέρος των προβλημάτων (ο οδηγός μας για το πώς να ελέγξετε την προσβασιμότητα του ιστότοπού σας εξηγεί γιατί). Και οι ιστότοποι αλλάζουν. Ένα νέο θέμα ή ένα εργαλείο chat τρίτου μπορεί να χαλάσει κάτι που περνούσε τον έλεγχο τον προηγούμενο μήνα.

Ούτε η εγκατάσταση ενός widget προσβασιμότητας αλλάζει την κατάσταση συμμόρφωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι οι επικαλύψεις προσβασιμότητας (overlays) και τα άλλα εργαλεία που δεν διασφαλίζουν ότι ο ίδιος ο ιστότοπος πληροί το πρότυπο «δεν αποτελούν κατάλληλη λύση» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Προσβασιμότητα στο διαδίκτυο (ανοίγει σε νέα καρτέλα)).

Υπόδειγμα: μια δήλωση προσβασιμότητας που μπορείτε να προσαρμόσετε

Το κείμενο που ακολουθεί έχει τη δομή του υποδείγματος της ΕΕ και προσθέτει τις πληροφορίες για την υπηρεσία που ζητά η EAA. Κάντε πρώτα τον έλεγχο, έπειτα αντικαταστήστε όλα όσα βρίσκονται σε αγκύλες και διαγράψτε ό,τι δεν ισχύει. Οι φορείς του δημόσιου τομέα πρέπει να χρησιμοποιούν την εθνική εκδοχή του υποδείγματος.

Δήλωση προσβασιμότητας για [όνομα ιστότοπου ή εφαρμογής]

Η δέσμευσή μας. Η [επωνυμία οργανισμού] θέλει όλοι να μπορούν να χρησιμοποιούν τον ιστότοπο [διεύθυνση ιστότοπου], μεταξύ άλλων και όσοι χρησιμοποιούν υποστηρικτική τεχνολογία, όπως αναγνώστες οθόνης, λογισμικό μεγέθυνσης οθόνης ή φωνητικό έλεγχο. Η δήλωση αυτή καλύπτει [τον ιστότοπο / τις εφαρμογές για iOS και Android].

Σχετικά με την υπηρεσία μας. [Περιγράψτε την υπηρεσία σε μία ή δύο απλές προτάσεις, για παράδειγμα: «Πουλάμε ποδήλατα online και τα παραδίδουμε σε πελάτες στην Ελλάδα και την Κύπρο.» Έπειτα εξηγήστε πώς λειτουργούν η αναζήτηση, η παραγγελία, η πληρωμή και η επικοινωνία με την υποστήριξη για όσους χρησιμοποιούν υποστηρικτική τεχνολογία, και ποιο πρότυπο ακολουθείτε.]

Κατάσταση συμμόρφωσης. Ο ιστότοπος αυτός [συνάδει πλήρως / συνάδει μερικώς / δεν συνάδει] με [το WCAG 2.2 επίπεδο AA / το EN 301 549 v3.2.1][, λόγω των προβλημάτων που αναφέρονται παρακάτω].

Τι δεν είναι ακόμη προσβάσιμο. [Αναφέρετε κάθε πρόβλημα, πού βρίσκεται και τι μπορεί να κάνει κανείς εναλλακτικά. Για παράδειγμα: «Ο χάρτης με τα καταστήματά μας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πληκτρολόγιο. Οι ίδιες διευθύνσεις και ώρες λειτουργίας υπάρχουν στη σελίδα Καταστήματα.» «Ορισμένα βίντεο προϊόντων που δημοσιεύθηκαν πριν από τον Ιούνιο του 2025 δεν έχουν υπότιτλους. Θα τους προσθέσουμε έως τον [μήνας και έτος].»]

[Δυσανάλογη επιβάρυνση.] [Μόνο αν έχετε διενεργήσει και τεκμηριώσει την εκτίμηση: τι δεν έχετε διορθώσει, γιατί, και ποια εναλλακτική προσφέρετε.]

Πώς κάναμε τον έλεγχο. Η δήλωση αυτή καταρτίστηκε στις [ημερομηνία], με βάση [αυτοαξιολόγηση με αυτοματοποιημένα εργαλεία και χειροκίνητους ελέγχους με πληκτρολόγιο και αναγνώστη οθόνης / έλεγχο της εταιρείας [εταιρεία] τον [μήνας και έτος]] για [τις σελίδες και τις διαδρομές που ελέγχθηκαν]. Αναθεωρήθηκε τελευταία φορά στις [ημερομηνία].

Παρατηρήσεις και επικοινωνία. Αν εντοπίσετε κάποιο πρόβλημα ή χρειάζεστε πληροφορίες σε άλλη μορφή, επικοινωνήστε με [όνομα ή ομάδα] στο [διεύθυνση email] ή στο [αριθμός τηλεφώνου]. Στόχος μας είναι να απαντάμε μέσα σε [5] εργάσιμες ημέρες.

Διαδικασία εκτέλεσης. Αν δεν είστε ικανοποιημένοι με την απάντησή μας, μπορείτε να απευθυνθείτε στην [αρμόδια εθνική αρχή, με σύνδεσμο προς τη σελίδα καταγγελιών της].

Πόσο συχνά πρέπει να ενημερώνετε τη δήλωση προσβασιμότητας;

Επανεξετάστε την τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και ενημερώστε την κάθε φορά που κάνετε σημαντική αλλαγή στον ιστότοπο, ολοκληρώνετε έναν έλεγχο ή διορθώνετε ένα πρόβλημα που αναφέρει. Το υπόδειγμα της ΕΕ περιλαμβάνει την ημερομηνία κατάρτισης της δήλωσης και την ημερομηνία της τελευταίας αναθεώρησής της, οπότε μια ξεπερασμένη δήλωση φαίνεται αμέσως σε όποιον τη διαβάζει. Αφορμές για ενημέρωση:

• ένας ανασχεδιασμός, ένα νέο θέμα ή ένα νέο σύστημα ολοκλήρωσης παραγγελίας ή πάροχος πληρωμών·
• ένα νέο εργαλείο τρίτου, όπως παράθυρο συνομιλίας, ροή κριτικών ή banner για cookies·
• τα αποτελέσματα ενός νέου ελέγχου ή διορθώσεις που κάνουν περιττή μια εναλλακτική λύση που αναφέρει η δήλωση·
• νέα στοιχεία επικοινωνίας ή νέοι χρόνοι απόκρισης·
• μια αλλαγή στο πρότυπο αναφοράς: το EN 301 549 v4.1.1, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, περνά στο WCAG 2.2 μόλις δημοσιευθεί η παραπομπή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (AccessibleEU (ανοίγει σε νέα καρτέλα)).

Μπορεί ένα εργαλείο δημιουργίας δήλωσης να τη γράψει για εσάς;

Ένα εργαλείο δημιουργίας μπορεί να δώσει δομή στη δήλωση και να τη φιλοξενήσει, αλλά δεν μπορεί να αποφασίσει την κατάσταση συμμόρφωσής σας ούτε να βρει τα προβλήματά σας. Αυτά προκύπτουν από τον έλεγχο. Το W3C προσφέρει δωρεάν εργαλείο δημιουργίας δήλωσης προσβασιμότητας (ανοίγει σε νέα καρτέλα), και ορισμένα εργαλεία, ανάμεσά τους και το δικό μας, φιλοξενούν το αποτέλεσμα για εσάς. Σε κάθε περίπτωση, το περιεχόμενο αξίζει όσο και η αξιολόγηση στην οποία βασίζεται.

Στα προγράμματα Pro και Business του SiteAccessible, μια καθοδηγούμενη φόρμα δημιουργεί δήλωση με τη δομή του υποδείγματος της ΕΕ και τη φιλοξενεί σε σελίδα στην οποία παραπέμπει το widget (πώς λειτουργεί). Καταγράφει ό,τι του δηλώνετε. Δεν ελέγχει τον ιστότοπό σας, δεν επιλέγει την κατάστασή σας και δεν κάνει τον ιστότοπο συμμορφούμενο, οπότε ξεκινήστε από τη λίστα ελέγχου προσβασιμότητας ιστότοπου.